Trò chơi giúp bé phát triển khả năng toán học

Bằng những trò chơi vui nhộn, thực tế như: xác định trọng lượng của đồ vật trong nhà; dạy bé tập xem đồng hồ; dùng kẹo màu để dạy bé cách chia tỷ lệ... sẽ giúp bé hiểu biết về toán học, khiến bé thêm yêu các con số và háo hức để tìm hiểu về chúng. 

Xác định trọng lượng của đồ vật trong nhà

Yêu cầu trẻ đoán đúng trọng lượng của đồ vật trong nhà như: Cho bé đoán trọng lượng của con mèo hay món đồ chơi của bé… Sau đó, bạn hãy bảo trẻ tự ước tính xem nó nặng bào nhiêu kg và làm sao biết chính xác.

Dạy bé tập xem đồng hồ

Bạn hãy mua cho bé loại đồng hồ đồ chơi các kim đồng hồ có thể quay được rồi hướng dẫn cho bé cách tập xem đồng hồ.

Đầu tiên, bạn hãy dạy bé ý nghĩa của 12 con số ở đồng hồ, những con số nào gắn với giờ giấc sinh hoạt của bé, hãy thường xuyên hỏi bé xem hiện giờ kim ngắn chỉ số mấy? Kim dài chỉ số mấy?

Ngoài ra, bạn có thể tạo ra các tình huống như: “Nếu bố về đến nhà lúc 6 giờ chiều thì con sẽ phải chờ bao nhiêu phút nữa?”. “12 giờ trưa ăn cơm thì còn bao nhiêu phút nữa thì ăn con nhỉ? ”… Bạn có thể hỏi trẻ vào bất cứ thời gian nào trong ngày và thường xuyên như vậy bé sẽ nhớ lâu; giúp bé tính toán nhanh.

Dùng kẹo nhiều màu để dạy bé cách chia tỷ lệ

Cho bé đếm số kẹo trong hộp, rồi phân loại theo từng màu. Đếm số kẹo màu xanh để tỷ lệ chúng so với số kẹo màu đỏ là bao nhiêu. Xác định những màu khác cũng bằng cách này, rồi cho bé ăn số kẹo đó tuỳ thích.

Chơi nấu ăn

Nói giá cả của các loại thức ăn, rồi đưa cho trẻ khoảng 20 – 40 nghìn đồng và nhờ bé sắp xếp nấu bữa tối cho cả nhà. Nếu trẻ chi vượt quá số tiền đó thì bé phải tính toán như thế nào; ngược lại nếu còn dư tiền thì phải mua thêm… rồi bạn dẫn trẻ ra chợ mua đồ. Hãy xem cách tính toán của trẻ có phù hợp với tổng giá trị thực hay không. Khoảng vài ngày cho trẻ làm lại trò này, trẻ sẽ rất thích, vì chúng thấy đó là việc nghiêm túc, quan trọng “như người lớn”.

Chơi xếp hình

Bạn có thể cùng trẻ chơi xếp hình và dạy trẻ đếm các hình mà trẻ xếp được như "có bao nhiêu ngôi nhà? Bao nhiêu ôtô?", hay "Nhà này có mấy tầng?". Đồng thời hướng dẫn trẻ so sánh lớn - bé, nhiều hơn - ít hơn như " nhà bạn Bi to hơn hay nhà bạn Mốc to hơn?"...

Chơi đoán số

Khi trẻ đã nhuần nhuyễn với các trò dễ, bạn khuyến khích trẻ bằng những trò khó hơn. Bảo trẻ nghĩ ra một con số từ 1 đến 100, rồi thử đoán xem nó nằm tong khoảng nào của dãy số ví dụ: “Số đó lớn hơn 30 có phải không?” hay “số đó nằm trong khoảng 35 đến 55 phải không?... rồi chuyển sang để trẻ tự đoán số.

Nguồn: mangthai.vn

Chú trọng khai thác tiềm năng não phải của trẻ

Hoạt động trí tuệ chịu sự khống chế của não, song não lại chia thành hai bán cầu là bán cầu não phải và bán cầu não trái và hai bán cầu này có ưu thế, chức năng khác nhau. 

Vai trò của bán cầu não trái và bán cầu não phải

Bán cầu não trái có nhiệm vụ xử lý ngôn ngữ, tư duy trừu tượng, viết, tính toán, sắp xếp, phân loại, ghi nhớ từ ngữ và tri giác thời gian, Còn bán cầu não phải có vai trò xử lý hình tượng tổng thể, khái niệm không gian, phân biệt hình vẽ, khả năng cảm thụ âm nhạc, khả năng bắt chước. Bán cầu phải có cơ năng mang tính chỉnh thể, tổng hợp, sáng tạo, chủ quan trực giác, trí tưởng tượng, thái độ, tình cảm, ý chí của con người. Tuy rằng mỗi bên bán cầu não có chức năng riêng, song chúng luôn tương hỗ lẫn nhau trong quá trình hoạt động.

Phát triển cân bằng cả bán cầu não trái và bán cầu não phải là một trong những nguyên tắc quan trọng để phát triển trí tuệ cho trẻ. Do đó, học ngôn ngữ ngay từ nhỏ, sau đó lại chú trọng việc đọc, viết, tính toán, lý giải và tư duy logic, não trái sử dụng tương đối nhiều nên khá phát triển. 

Nếu so sánh thì chúng ta thấy rằng, não phải thường sử dụng ít hơn não trái nên khiến cho sự phát triển trí tuệ của trẻ bị ảnh hưởng.

Nhiều nhà nghiên cứu đã tính toán, mọi người thông thường chỉ sử dụng 5%~10% tiềm năng của não, vì thế cha mẹ khi "khai thác" tiềm năng não trái của trẻ, đồng thời với phát triển trí tuệ, nhất định phải nhận thức đầy đủ tác dụng quan trọng của việc "khai thác" tiềm năng não phải. Muốn trẻ trở nên thông minh hơn thì phải khai thác tiềm năng não phải một cách có ý thức.

Phương pháp cụ thể

Khích lệ trẻ sử dụng tay trái nhiều

Sử dụng tay trái nhiều có nghĩa là dùng nhiều não phải. Những đứa trẻ dùng tay trái cầm kéo, gấp giấy, chơi bóng… cha mẹ không cần phải chỉnh cho trẻ chuyển sang tay phải.

Chơi nhiều trò chơi

Để trẻ tham gia các hoạt động thực tiễn như: Mỹ thuật, âm nhạc, múa. Những hoạt động như âm nhạc, hội họa, múa, thể dục… đều cần sử dụng nhiều dụng cụ trực quan và hình tượng, để trẻ tiếp xúc nhiều với tự nhiên và xã hội, làm phong phú hình tượng cảm tính, kích thích làm bán cầu não trở nên linh hoạt hơn.

Khích lệ trẻ tưởng tượng

Nên tạo điều kiện để trẻ được học tập trong không khí vui vẻ; giữ gìn và tôn trọng hứng thú, lòng hiếu kỳ của trẻ.

Khích lệ trẻ đặt câu hỏi

Để trẻ cảm thấy rằng, đặt câu hỏi là một hoạt động có lợi cho cả hai bên, bạn cũng có thể tự do hỏi trẻ một số câu hỏi, giống như trẻ hỏi bạn. Khi trẻ đặt câu hỏi, bạn không nên vội vã trả lời ngay, bạn có thể nói thế này: “Bây giờ chúng ta cùng thảo luận câu hỏi này nhé!”. Bạn có thể căn cứ vào câu hỏi của bé để nêu ra một số câu hỏi dễ phán đoán tương quan, lại không ngừng nêu ra những câu hỏi mang tính hướng dẫn, để trẻ khi tự mình suy nghĩ nên trả lời như thế nào và tìm ra đáp án cho câu hỏi đã nêu ra.

Ngoài ra, khi bạn trả lời câu hỏi của trẻ, phải để trẻ nghe rõ đáp án hoặc sau khi đã nghe xong câu trả lời hoàn chỉnh, lại ngắt lời bạn để nêu ra một câu hỏi khác.

Để trẻ sớm nhận biết chữ viết và tập đọc

Sớm nhận biết chữ viết và đọc chữ cái vừa có thể thúc đẩy não trái và não phải cùng phát triển, lại có thể giúp trẻ sớm có thể vận dụng chữ viết và ngôn ngữ. Không ít cha mẹ cho rằng, mỗi ngày bỏ ra một chút thời gian để xem tivi cũng có thể thu được một lượng thông tin lớn và có thể phát triển trí tuệ, lẽ nào không bằng đọc sao?

Có một cuộc nghiên cứu về vấn đề này và kết quả cho ta thấy: Mỗi ngày trẻ xem tivi trên dưới 3 tiếng, hiệu suất đọc sách sẽ giảm đi nhiều, vì những hình màu sẽ khiến trẻ bị phân tâm. Và đưa ra đề nghị cha mẹ và trẻ mỗi ngày nên đọc 20 phút, và gọi là: 20 phút quan trọng nhất trong ngày của bạn.

Các bậc cha mẹ thông minh nên hiểu rằng: Khi trẻ bị hấp dẫn bởi những câu chuyện thiếu nhi thì cũng là khúc mở đầu thành tài của trẻ đã bắt đầu rồi.

Kiến nghị cho cha mẹ là, khích lệ trẻ đọc, khiến đọc trở thành một phần trong sinh hoạt hàng ngày, cũng tự nhiên và cần thiết như ăn cơm, đi ngủ vậy. Tạo môi trường đọc sách cho trẻ, để trẻ bất cứ lúc nào cũng có thể lấy và đọc những quyển sách mà trẻ thích.

Những ngày nghỉ, bạn nên thường xuyên đưa trẻ đến hiệu sách, giúp trẻ chọn những quyển sách phù hợp với trình độ hiểu biết của trẻ, có những tình tiết thú vị của cuộc sống trẻ thơ, có ý nghĩa tư tưởng tích cực; đưa trẻ đến thư viện, tham quan triển lãm sách. Hàng ngày định giờ đọc, kể chuyện hoặc thảo luận nội dung trong sách cho trẻ. Hướng dẫn trẻ giở sách có trình tự; hình thành thói quen đọc sách tốt cho trẻ. Khích lệ trẻ trong khi đọc, hãy tập cải biến câu chuyện, kể lại câu chuyện theo ý hiểu của mình.

Được rèn luyện trong lao động

Khích lệ trẻ giúp cha mẹ thu dọn bàn ăn, giá sách… đều có lợi cho sự phát triển não phải của trẻ.

Chú ý thực hiện giáo dục toàn diện cho trẻ

Chúng ta không những chú trọng phát triển cho trẻ về trí tuệ, nhận thức, mà còn chú trọng phát triển cả về tình cảm, ý chí, động cơ, hứng thú, lý tưởng của trẻ.

Tiềm năng trí tuệ của con người là kết quả hoạt động của hai bán cầu não. Vì thế, hãy chú trọng, phát triển tiềm năng não phải cho trẻ có 3 điểm tốt sau.

Một là mở rộng lượng thông tin, khiến trẻ học được nhiều hơn. Vì dung lượng thông tin hình tượng của não phải nhiều gấp vạn lần so với não trái. Hình tượng sự vật là cơ sở tích lũy tri thức của trẻ.

Thứ hai là phát triển tư duy hình tượng, giúp trẻ học thoải mái hơn. Trẻ trước 6 tuổi về cơ bản là sống trong thế giới hình tượng, dùng não phải quan sát và phân tích sự vật, việc học của trẻ phải nhờ sự giúp đỡ của hình tượng cụ thể, nếu không sẽ trở nên rất khó khăn.

Thứ ba là bồi dưỡng và phát huy tiêm năng sáng tạo, khiến trẻ thông minh hơn, giàu sức sáng tạo hơn.

Lời khuyên: Nhiều nghiên cứu cho thấy, một người có thông minh hay không phần lớn được quyết định bởi việc phát huy chức năng não phải, hơn 70% nhà khoa học trên thế giới đều có ưu thế nằm ở não phải. Do đó có thể thấy, muốn phát huy tiềm năng trí tuệ não người, phải sử dụng cả não trái và não phải, khiến chúng cùng phát triển và hỗ trợ lẫn nhau.

Nguồn: mangthai.vn

Giúp bé học mà chơi, chơi mà học

Thông qua các trò chơi, trẻ có được những trải nghiệm thú vị. Mức độ hoạt động của mỗi trẻ là khác nhau, nhưng nhìn chung trong độ tuổi này trẻ đã sẵn sàng tham gia vào những hoạt động như: nấu ăn; xâu và may...

Xâu và may

Trẻ có thể bắt đầu chơi trò chơi này lúc khoảng 2 tuổi, khi đó trẻ có thể xâu các ống chỉ hoặc ống nhựa vào một sợi dây.

Khi lên 3, trẻ có thể xâu những hạt lớn vào dây giày và đến 4 tuổi, trẻ có thể dùng kim nhựa đầu tù để xâu những hột nút lớn lại với nhau.

Bạn có thể dạy trẻ may khi trẻ lên 4 tuổi. Những tấm vải dùng để may cần đơn giản và tạo cho trẻ sự thú vị trong quá trình học. Bạn có thể mua hoặc tự làm bằng cách: vẽ một hình trên một tấm thiệp và đục lỗ ở đường viền để cho trẻ may theo mẫu đó. Và nên nhớ là phải luôn luôn dùng một kim nhẵn, đầu tù và xâu bằng chỉ xung quanh đường viền.

Nấu ăn

Khi trẻ được 3 tuổi, giúp bạn nấu ăn cũng là một hoạt động tạo sự thích thú cho trẻ. Có rất nhiều việc trẻ có thể làm và bạn cần giúp đỡ trẻ hoàn thiện dần những kỹ năng từ những việc đơn giản này. Ví dụ, trẻ có thể giúp bạn trộn và sắp rau xà lách lên đĩa hoặc trang trí một ổ bánh mì ngọt.

Những hoạt động phù hợp với lứa tuổi

Trẻ 3 tuổi thích chơi với đất sét và bột nhão, mặc dù những sản phẩm trẻ làm ra thường chưa rõ hình dạng gì. Khích lệ trẻ phát huy những kỹ năng vẽ tranh và in để làm một thiệp mừng, hay những “món quà” khác. Trẻ sẽ cảm thấy rất vui, nếu bạn trưng bày tác phẩm của trẻ trong nhà.

Khi được 4 tuổi, trẻ có thể bắt đầu cắt giấy bằng kéo dùng cho trẻ em để tạo ra những tấm hình cắt dán đơn giản. Và trẻ cũng thích cắt quần áo bằng giấy cho búp bê.

Lúc được 5 tuổi, trẻ có thể bắt chước theo những hình dạng có sẵn và phát huy kỹ năng sáng tạo trong các hoạt động này. Bạn nên giám sát và chỉ đưa cho trẻ những vật liệu đảm bảo an toàn mà thôi.

Những vật liệu thủ công

Hãy cho trẻ sử dụng những giấy màu có độ dày khác nhau, keo, bút chì và sơn để sáng tạo. Trẻ có thể trang trí những tác phẩm nghệ thuật của mình bằng hột, duy băng, đồ trang sức hình tròn, kim tuyến, hạt đậu khô, và những túi nhựa, lông chim, lá cây và vỏ sò...

Chơi bột nhão

Mặc dù trẻ 18 tháng tuổi đã thích nghịch với bột nhão để nặn thành hình đơn giản. “Trò chơi nấu ăn” là hoạt động ưa thích của trẻ và trẻ có thể lăn bột nhão, rồi dùng dao cắt thành những chiếc bánh quy xinh xắn bằng thứ bột này. Trẻ cũng có thể dùng nó để tạo ra những mẫu hình mà trẻ thích và nếu bạn muốn giữ chúng thì hãy nướng trên lò cho đến khi nó cứng (thường mất khoảng 15 phút). Khi nguội, mang ra để trẻ tiếp tục trang trí bằng sơn.

Trò chơi với các hình khối

Những khối mềm có thể được sử dụng để bóp, ném và xây nhà. Lúc 3 tuổi, trẻ có thể xây một tháp có 9 hoặc 10 khối vuông. Đến 4 tuổi, trẻ có thể xây một tháp có 10 khối vuông hoặc nhiều hơn. Tuy nhiên, trong thời gian này, trẻ thích thú với việc làm đổ tháp rồi sau đó tiếp tục bắt đầu lại.

Ngoài xây tháp, trẻ còn thích xây cầu. Lúc 3 tuổi, trẻ có thể xây một chiếc cầu có ba viên gạch bằng một hoặc hai bàn tay và đến 4 tuổi, trẻ có thể xây những bậc cao hơn và những mẫu phức tạp hơn với các khối vuông.

Từ 4 tuổi trở đi, trẻ càng tỏ ra thích thú với những trò chơi xây dựng khác, những trò chơi này có nhiều mảnh nhỏ và thực tế hơn, chẳng hạn trẻ có thể tự ráp xe hơi và máy bay đồ chơi. Tuy nhiên, hãy chắc chắn rằng: những trò chơi này là phù hợp với lứa tuổi của trẻ và khi trẻ chơi với những vật nhỏ thì luôn phải có sự giám sát của bạn.

Vừa chơi vừa học

Những hình khối không chỉ dùng để chơi mà còn giúp trẻ bước đầu tìm hiểu về hình dạng, chất liệu và màu sắc của vật.

Lúc 3 tuổi: Trẻ sẽ cầm bút chì gần đầu nhọn, gần giống với kiểu của người lớn, cây bút chì được cầm giữa ngón cái và hai ngón kế tiếp. Vào độ tuổi này, ngoài việc vẽ đường tròn, trẻ còn có thể vẽ một hình có một đầu và hai chi tiết khác nhau nữa. Trẻ thường không có ý thức trước là sẽ vẽ gì hoặc nói cho bạn biết trẻ sẽ vẽ gì trước khi bắt đầu, nhưng trẻ có thể nói điều đó sau khi hoàn thành bức tranh. Trẻ có thể sơn bằng một cây cọ lớn và cắt bằng kéo an toàn dành cho trẻ em.

Lúc 4 tuổi: Trẻ biết cách cầm bút chì giống như người lớn. Có thể vẽ một người với đầu, thân và tay chân, thậm chí là cả các ngón tay nữa. Trẻ cũng có thể vẽ một ngôi nhà đơn giản. Vào tuổi này, trẻ có thể nói lên ý định trước khi vẽ.

Lúc 5 tuổi: Trẻ sẽ hoàn thành bức vẽ hoặc sơn. Trẻ đã có thể sử dụng bút tốt hơn để viết cũng như vẽ. Trẻ tỏ ra thích thú với việc sơn quét và có thể sơn thành thạo bằng những cây cọ nhỏ. Trẻ cũng có thể tô nhiều chữ và tô theo các hình vuông. Thậm chí, nhiều trẻ còn có thể tự viết những chữ cái mà không cần tô theo mẫu.

Nhiều trẻ còn có thể vẽ một người với những đặc điểm của khuôn mặt, vẽ một ngôi nhà có cửa ra vào, các cửa sổ và mái nhà, hay vẽ nhiều vật khác với những ý định có trước. Trẻ biết cách tô màu gọn gàng, không còn để màu lan ra những đường vẽ nữa. Trong vài tháng kế tiếp, trẻ sẽ dần học tô được một hình tam giác.

Viết

Ngay từ lúc khoảng 2 tuổi rưỡi, trẻ bắt đầu tạo ra những hình ảnh có ý nghĩa và bắt đầu “viết” loằng ngoằng. Thay vì vẽ những đường kéo dài khác nhau như trước đây, trẻ bắt đầu nâng bút chì lên khỏi tờ giấy trong một khoảng đều đặn để tạo ra những dấu nhỏ, một số điểm có thể nằm trên một hàng.

Trẻ cũng có thể tô hình chữ V và chữ T. Trẻ sẽ quan sát cử động của tay bạn khi bạn viết và bắt đầu bắt chước. Đến 4 tuổi, trẻ có thể tô vài chữ cái như T, H, V, O và đến 5 tuổi trẻ tô được chữ C, Y, U và viết một số chữ cái khác một cách tự nhiên. Đây là thời điểm tốt để bắt đầu dạy cho trẻ viết tên của mình.

Cắt

Trẻ có thể bắt đầu sử dụng kéo đầu tù an toàn dành cho trẻ em khi hơn 2 tuổi. Đây là một kỹ năng tương đối khó, đòi hỏi phải có thời gian để trẻ làm quen - trẻ phải đưa kéo về phía trước và cắt, trong khi vẫn phải hướng mũi kéo đến vị trí đúng. Trẻ có thể cắt một cách tương đối chính xác vào lúc khoảng 3 tuổi.

Lúc đầu, bạn có thể làm cho kỹ năng này của trẻ trở nên dễ dàng hơn bằng cách, đưa cho trẻ những tờ giấy màu để cắt thành những mảnh nhỏ. Những mảnh này có thể được dán lên một tờ giấy khác để tạo ra một hình ảnh nào đó. Đến 3 tuổi, bé có thể cắt được một hình đơn giản.

Vẽ những hình thú vị

Trẻ thường thích vẽ xung quanh bàn tay và bàn chân của chúng. Bạn hãy đưa cho trẻ giấy, bút chì và chỉ cho trẻ cách vẽ xung quanh bàn tay và bàn chân của mình. Trẻ có thể làm việc này thành thạo từ lúc 3 tuổi, nhưng có thể sẽ thích thử với việc này sớm hơn. Khuyến khích trẻ tô màu theo đường vẽ hoặc dán những mảnh giấy màu vào trong đó.

Trẻ được 3 tuổi cũng có thể dùng các khuôn tô. Thử giúp trẻ tự làm khuôn tô đơn giản bằng cách cắt hình ảnh từ một tấm thiệp.

Uống

Độ tuổi trẻ bắt đầu uống bằng ly phụ thuộc nhiều vào vấn đề cảm giác cũng như sự phát triển vận động tinh tế của trẻ. Nếu trẻ cảm thấy thích uống bằng cách bú mẹ, hoặc bình sữa thì có lẽ trẻ ngần ngại khi uống bằng ly, cho dù trẻ đã thành thạo những kỹ năng này chăng nữa. Khi được 3 tuổi, trẻ có thể cầm chiếc ly trên một tay mà không cần dùng bàn tay kia để đỡ. Đến khoảng 4 tuổi rưỡi, trẻ có thể rót sữa từ một cái bình có tay cầm mà không làm đổ ra ngoài.

Mặc quần áo

Trẻ 3 tuổi thường cảm thấy cởi quần áo dễ hơn là mặc quần áo, nhưng trẻ đã có thể mặc quần áo nhưng trẻ đã có thể mặc quần đùi, quần dài và mang giày. Tuy nhiên, trẻ thường mặc áo cổ chui từ phía sau và vẫn còn lóng ngóng với những hột nút.

Đến khoảng 4 tuổi, trẻ có thể tự mặc đa số quần áo, tuy nhiên bạn cần lộn quần áo sang bề phải để giúp trẻ mặc đúng cách. Lúc này, trẻ còn cần đến sự giúp đỡ của bạn khi mặc những bộ quần áo có khóa kéo, gài nút và buộc dây giày (mặc dù một số trẻ khoảng 2 tuổi đã có thể biết cách sử dụng). Nhưng bên cạnh đó, một số trẻ 4 tuổi đã có thể tự gài cúc áo được rồi.

Bên cạnh đó, nhiều trẻ 3 đến 4 tuổi vẫn làm thời gian mặc quần áo thành cuộc xung đột với cha mẹ. Bạn có thể xoa dịu tình huống khó khăn này và giúp trẻ hình thành lòng tự tin bằng cách, cho trẻ tự chọn trang phục. Hãy để cho trẻ lựa chọn trang phục (nhưng phải phù hợp) bằng cách đưa ra gợi ý, chẳng hạn như: “Hôm nay, con thích mặc quần dài hay quần jeans?”. Điều này giúp trẻ cảm thấy quyết định của mình là quan trọng và phân tán được sự chú ý của trẻ với trẻ với những bộ phận áo không thích hợp.

Chiếc hộp bí ẩn

Từ lúc được khoảng 3 tuổi hoặc nhỏ hơn, trẻ nhỏ đã tỏ ra thích thú với việc mặc thử quần áo của mọi người và thử chơi với tất cả những thứ khác trong nhà. Hãy bỏ các thứ vào trong một chiếc hộp lớn - càng nhiều thứ càng tốt. Tìm những chiếc khăn quàng cổ cũ, găng tay, mũ, kính mắt, quần áo cũ, giày dép, tạp dề và nữ trang để làm phong phú thêm bộ sưu tập của trẻ. Những mảnh vải lẻ có thể được dùng để may áo choàng không tay cho trẻ. Bạn cũng nên tìm những vật có màu vàng, bạc hoặc lấp lánh để cho trẻ chơi. Nhưng không nên đưa cho trẻ những quần áo quá dài hoặc có dây quanh cổ, vì chúng có thể gây nguy hiểm đối với trẻ.

Nguồn: mangthai.vn

Học trước chương trình: Lợi bất cập hại

Không ít phụ huynh cho con học trước chương trình sợ con đến lớp không theo kịp bài dạy của cô hoặc thua kém bạn bè mà không biết rằng, những trẻ được học trước chỉ trội thời gian đầu, khả năng tiếp thu bị giảm dần.

Khỏe vì con học trước?

Đã hai tuần trôi qua nhưng khác với bạn bè trong lớp, buổi tối cháu Thanh, con chị Yến (nhà ở P.9, Q.11, TPHCM) vừa bước vào lớp 1 không phải ngồi vào bàn học để xem bài giảng ở lớp mà được thoải mái vui chơi, ăn ngủ. Không phải vợ chồng chị Yến không ép con học mà bởi hè vừa rồi, họ đã cho con đến “lò luyện” học trước lớp 1, giờ những kiến thức đầu năm cô dạy, cháu đã rành.

Được học trước, các em dễ “giỏi trước kém sau” vì tâm lý chủ quan, mất tập trung. (Ảnh chi mang tính minh họa).

Con trội hơn bạn thấy rõ, chị Yến phấn khởi : “Cho con học trước khỏe thật, con khỏe mà mẹ cũng bớt cực bao nhiêu. Con mình đọc viết thành thạo, còn làm được cộng trừ chứ không như nhiều mẹ giờ còn phải tập cho con cầm bút, viết từng nét chữ thì hỏi bao giờ đuổi cho kịp bạn bè”.

Người mẹ này còn khoe thêm, kiến thức con mình học được trong hè vừa rồi đã xong 1/2 chương trình lớp 1 nên cả kỳ 1 này cháu tha hồ mà chơi, chả phải lo lắng vì “Bài nào con mình cũng biết tuốt rồi thì đâu phải học nhiều nữa”. Cũng vì con học trước chương trình nên chị Yến cũng không tập cho con thói quen, nề nếp học tập hàng ngày mà mặc cháu thích làm gì thì làm.

Trường hợp được học trước chương trình như cháu Thanh không phải là ít. Lo lắng con vào năm học thua bạn bè, nhiều ông bố mà mẹ đã cho con “luyện” trong ngày hè để khi đến trường, con có thể “đón đầu” các kiến thức.

Lên thời khóa biểu học buổi tối cho đứa con đang học lớp 2 nhưng đến giờ vợ chồng anh Sáu (nhà ở P.4, Q. Tân Bình) không thể nào thuyết phục con ngồi vào bàn học. Hoặc có ngồi vào bàn đầu óc cháu cũng nghĩ đến những chuyện khác chứ không tập trung bài vở. Lý do cháu được học trước chương trình, bài nào ở lớp cháu cũng đã biết. Cháu còn chê: “Bài cô dạy ở lớp dễ òm”.

Lịch học buổi tối của cháu bị “vỡ” nhưng anh chị không mấy lo lắng mà ngược lại thấy con mình được học trước, biết trước bạn bè họ càng mừng . Chỉ đến khi giáo viên chủ nhiệm mời vợ chồng anh Sáu lên làm việc để trao đổi về về việc trong giờ học cháu không hề để ý nghe giảng, không tập trung mà chỉ lo chọc phá bạn bè. Khi cô giáo nhắc, cháu đều nói bài này con được học rồi, con biết hết rồi nên không muốn học nữa. Con học trước lợi đâu chưa thấy, anh chị Sau đang phải đau đầu hợp tác với giáo viên để đưa con vào khuôn khổ, nề nếp.

Giỏi trước kém sau

Hầu hết khi cho con học trước chương trình của lớp mới, các PH không lường được rằng, việc được học trước, các em chỉ hơn bạn bè ở thời gian đầu nhưng trước đó bị học quá sức, giờ “biết rồi” nên các em chủ quan, thích "xả hơi" nên sau đó rất khó bắt nhịp được việc học ở lớp. Trong khi các bạn HS khác được học kiến thức mới thì rất thích thú, tập trung. Chính vì thế, khi vào “guồng” HS được học trước tưởng rằng sẽ giỏi hơn bạn lại bị yếu đi, khả năng tiếp thu giảm. Việc trẻ học trước chương trình không có tác dụng mà còn gây hại cho trẻ theo kiểu giỏi trước kém sau.

Nguy hiểm nhất là đối với các em HS vừa bước vào lớp 1 đã được bố mẹ đầu tư trang bị các kiến thức viết chữ, làm toán thành thạo. Đang ở giai đoạn chuyển từ vui chơi sang việc học, bị ép học trước là quá tải với các em. Sau đó, khi đến lớp các em sẽ mất tập trung, mất hứng thú với việc học dù mới đầu các em khá hơn bạn bè trang lứa. Đang “giỏi hơn bạn” mà sau đó bị kém đi các em cũng dễ sinh ra tâm lý chán nản, chẳng còn hứng thú với học tập. Điều này có thể để lại ảnh hưởng đến đam mê học tập của các em về lâu về dài.

Với kinh nghiệm nhiều năm dạy lớp 1, cô Lê Thanh Sương, chủ nhiệm lớp 1/8, Trường tiểu học Kim Đồng (Gò Vấp, TPHCM) cho hay một trong những khó khăn hàng đầu với giáo viên lớp đầu cấp là nhiều em được bố mẹ cho học trước kiến thức trong khi đây mới là giai đoạn khởi đầu việc học. Khi bạn bè chăm chú, thích thú với những nét chữ đầu đời thì các em lại lỡ đãng hoặc quậy phá trong lớp.

Cô Sương khẳng định, phần lớn những HS được học trước sau đó lại là những em kém nhất lớp. Mới đầu các em hơn hẳn bạn bè nhưng khi việc học vào nề nếp, các em lại bị “đuối”. Thầy cô phải dạy đúng chương trình, kiến thức theo lứa tuổi giờ mới bắt đầu học chữ chứ không thể chạy theo một số HS được bố mẹ cho học trước.

“Những trường hợp này chúng tôi lưu ý với PH, phối hợp “phanh” các em lại, tạo cho các em nề nếp, khuôn khổ của việc học để dần thích nghi với các bài giảng ở lớp. Nhưng việc này rất khó, nhiều PH cũng chủ quan theo con. Còn một số người muốn “phanh” con lại, đặt con vào nề nếp mà không làm nổi chỉ biết khóc tự trách mình”, cô Sương chia sẻ.

Ở chương trình mẫu giáo dành cho trẻ 5 tuổi đã có đầy đủ các bước cho trẻ vào lớp 1 như các em được làm quen chữ viết, con số. Khi vào lớp 1, các em được học từng bước dành cho trẻ chưa biết chữ từ cách cầm bút, tư thế ngồi, các nét chữ… Việc cho các em học trước là sai quy định. Nhưng trên thực tế, rất nhiều PH vẫn không hiểu, vì muốn con mình hơn con người khác nên vẫn "nhồi" cho con học trước.

Ông Nguyễn Hoài Chương, phó giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM đã nhiều lần khẳng định theo nghiên cứu của ngành giáo dục trẻ được học trước chỉ trội vài tháng đầu, sau đó khả năng tiếp thu của các em giảm hẳn.

Hoài Nam

Nguồn tin: Dân Trí

Giữ vệ sinh để ngăn bệnh tay chân miệng

Chỉ trong tháng 4, tại hai bệnh viện ở TP.HCM đã có sáu cháu bé tử vong do mắc bệnh tay chân miệng. Làm cách nào để phòng và phát hiện sớm bệnh này là thắc mắc của nhiều bà mẹ có con nhỏ. Bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng khoa nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM, cho biết:

 

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng được điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM - Ảnh: Minh Đức

- Năm nay mới vào tháng 4, tháng 5 nhưng số trẻ mắc bệnh tay chân miệng đã tăng cao, trong đó có nhiều trường hợp nặng. Những năm trước phải đến tháng 9, 10 thậm chí tháng 11, 12 mới có nhiều ca bệnh.

* Nhiều bà mẹ lo sợ trước thông tin đang là đỉnh mùa dịch của bệnh tay chân miệng và đã có một số trẻ mắc bệnh tử vong. Có phải trẻ em nào mắc bệnh tay chân miệng cũng có thể trở nặng?

Bác sĩ Trương Hữu Khanh - Ảnh: L.TH.H.

- Người nhà của trẻ không nên thấy có một vài ca bệnh tay chân miệng tử vong mà hoang mang vì đó chỉ là con số rất nhỏ. Thống kê cho thấy có trên 95% trẻ em mắc bệnh tay chân miệng tự hồi phục. Trong số những trẻ mắc bệnh tay chân miệng nặng chỉ có dưới 10% số ca tử vong. Điều quan trọng là người nhà cần phải theo dõi sát trẻ. Khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tham vấn.

* Làm cách nào để một bà mẹ biết con mình rơi vào trường hợp tự khỏi hoặc có diễn tiến nặng?

- Khi trẻ mắc bệnh các bà mẹ phải theo dõi xem trẻ có bị giật mình, thay đổi giấc ngủ (trẻ quấy khóc, không ngủ được hoặc ngủ li bì), tự nhiên tay chân trẻ bị yếu, trẻ bị sốt liên tục mà không hạ. Đây là những dấu hiệu ban đầu giúp các bà mẹ biết trẻ đã mắc bệnh tay chân miệng nặng và cần đưa đến các cơ sở y tế để điều trị ngay.

* Những triệu chứng của bệnh tay chân miệng?

- Đầu tiên trẻ có thể chảy nước miếng, đau, quấy khóc, sau đó sẽ xuất hiện những bóng nước ở một trong nhiều vùng như tay, chân, miệng, gối, mông, lòng bàn tay, lòng bàn chân. Đặc biệt những bóng nước này không gây đau. Thực tế cho thấy nhiều cháu bé bị nổi nhiều bóng nước ở tay, chân, miệng... lại mắc bệnh nhẹ.

Ngược lại có một số cháu chỉ bị nổi vài bóng nước trong miệng nhưng bệnh lại có diễn tiến nặng, gây tử vong. Những trường hợp mắc bệnh tay chân miệng nặng mới cần nhập viện điều trị, đa số trường hợp nhẹ được bác sĩ cho chăm sóc và theo dõi tại nhà. Không phải tất cả trẻ đến cơ sở y tế sớm đều cứu được nhưng phần lớn trẻ đến sớm sẽ có ít nguy cơ bị tử vong.

* Thời gian chữa bệnh tay chân miệng có kéo dài? Những biến chứng thường gặp khi mắc bệnh?

- Trẻ mắc bệnh tay chân miệng nhẹ sau 5-7 ngày sẽ tự hết. Còn trẻ bệnh nặng sẽ có biến chứng suy hô hấp, viêm não, phù phổi, suy tim..., tử vong. Đa số trẻ nhập viện nằm 2-3 ngày là được xuất viện, trường hợp nặng hơn nằm điều trị 4-5 ngày. Bệnh tay chân miệng do virut gây ra.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên các bác sĩ chủ yếu điều trị để giữ cho bệnh đừng diễn tiến nặng thêm. Với những trường hợp trẻ mắc bệnh quá nặng, diễn tiến bệnh nhanh thì bác sĩ cũng không giúp được gì.

* Trẻ mắc bệnh tay chân miệng nhập viện năm nay có triệu chứng gì khác biệt so với những năm trước?

- Năm nay nhiều trẻ mắc bệnh tay chân miệng nhập viện với triệu chứng bị run chi, trẻ đi loạng choạng nhiều hơn, mắt đảo, vã mồ hôi lạnh. Những năm trước thỉnh thoảng cũng gặp những trẻ mắc bệnh có những triệu chứng này.

Để tìm nguyên nhân gây ra sự thay đổi phải làm xét nghiệm mới biết được. Đợt này Bệnh viện Nhi Đồng 1 đang hợp tác với một bệnh viện của Đài Loan để làm xét nghiệm trên những ca bệnh nặng.

* Tại sao bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi? Trong lúc mùa dịch bệnh tay chân miệng đang ở đỉnh điểm, những bà mẹ có con nhỏ cần lưu ý điều gì?

- Trẻ trên 3 tuổi ít bị mắc bệnh tay chân miệng vì trước đó những trẻ này từng mắc bệnh tay chân miệng và đã tự hết. Những trẻ này đã có kháng thể. Do vậy trong những đợt bệnh theo mùa thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi. Bệnh tay chân miệng không có thuốc điều trị đặc hiệu và văcxin ngừa bệnh nên những biện pháp phòng ngừa bệnh vẫn quan trọng nhất.

Bệnh tay chân miệng không có trung gian truyền bệnh nào mà chính do sinh hoạt của con người sẽ làm bệnh lây lan. Virut từ trẻ mắc bệnh sẽ bắn ra môi trường xung quanh, có thể dính vô đồ chơi, bàn tay người lớn, bàn tay trẻ em, sàn nhà... Do vậy, nếu không vệ sinh sàn nhà, đồ chơi, rửa sạch tay trước khi chăm sóc trẻ... sẽ lây bệnh cho trẻ.

Ngoài ra, khi trẻ mắc bệnh người nhà không cho trẻ đi nhà trẻ để tránh lây bệnh cho những trẻ cùng học. Khi đã thực hiện tốt những điều này chắc chắn virut sẽ không tấn công được.

THÙY DƯƠNG - Dân Trí

Giáo viên THPT không dám dạy con học lớp 1

Tuy là giáo viên THPT nhưng tôi cũng không dám dạy con trai đang học lớp 1 vì sợ sai phương pháp. Không riêng gì tôi, các đồng nghiệp khác cũng rất bối rối trước những bài tập của con. Giải pháp mà không ít người chọn là đành gửi con đến nhà cô giáo, nhờ cô kèm cặp thêm kẻo sợ con không hiểu bài lại tụt hậu. Mình dạy con người ta, nhờ người dạy con mình cũng là hợp lẽ.

Không thể chối cãi được rằng chương trình tiểu học hiện nay rất khác. Quá khó đối với trẻ, nan giải cho phụ huynh, nhất là chương trình lớp 1. Bài tập tiếng Việt lớp 1 cô ra về nhà “Hãy tìm ba từ có vần UYCH”. Ngoài từ “huỳnh huỵch” ra, con trai tôi cắn nát bút rồi cầu cứu mẹ. Sau một hồi vừa suy nghĩ vừa tra Google, tôi đành cầu cứu người bạn là giáo viên dạy văn một trường THPT nổi tiếng. Bạn tôi cũng bó tay.

Với bài toán lớp 1: tìm một số biết rằng lấy số đó trừ 26 rồi trừ 24 thì được kết quả bằng 20 cộng 1, tôi cảm thấy “choáng váng”. Đặt ra phép toán đã không dễ dàng gì, tìm cho ra đáp án lại càng nan giải. Không lẽ dạy cu con lớp 1 đặt phương trình bậc nhất? Sau khi gọi điện hỏi cô giáo của con xong, tôi càng hoảng hồn hơn khi cô hướng dẫn “chuyển vế đổi dấu” (nên nhớ đây là một bài toán thường chứ toán nâng cao còn “kinh khủng” hơn).

Đến đây tôi cảm thấy thật may mắn vì đã không cố chen chân cậy cục để gửi con vào trường điểm. Con bạn tôi học trường điểm thì tối tăm mặt mũi với bài tập. Bố mẹ nó cũng “chăm chỉ đèn sách” cùng con, lắm khi mất hòa khí vì bất đồng quan điểm. Rồi còn tăng cường tiếng Anh, kỹ năng này nọ. Tội nghiệp những đứa trẻ vừa qua tuổi mẫu giáo đã rơi tõm vào mớ kiến thức nặng nề và đầy bất cập. Không vùng vẫy ắt sẽ chìm!

Nhưng đâu phải ai cũng may mắn được như tôi và đồng nghiệp, chí ít cũng có chút kiến thức và thời gian để kèm cặp con học. Cô công nhân quét rác trước nhà tôi cũng phải cắn răng bỏ ra mấy trăm ngàn đồng mỗi tháng cho con đi học thêm, sợ đứa em đi theo vết xe đổ của thằng anh: học đến lớp 6 nhưng cộng trừ nhân chia còn chưa vững. Chị bán rau phía cuối hẻm cũng hăm hở “cho con đi học thêm chứ mình đâu đủ sức dạy con nữa”.

Thế là những lớp học thêm ra đời. Ngoại trừ vài trường hợp cá biệt (ngành nào chẳng có), còn lại giáo viên dạy thêm cũng là việc “chẳng đặng đừng”. Không dạy thì trò không nắm được bài, kết quả thấp ắt ảnh hưởng đến thi đua và phân loại giáo viên. Phụ huynh thì “yếu bóng vía” cứ năn nỉ nhờ kèm cặp, không lẽ từ chối mãi.

Lên mạng tìm bài tập toán cho con học thêm, với từ khóa “math for elementary school students” (toán dành cho học sinh tiểu học), tôi đã tải về những bài toán của Mỹ rất thú vị, rất sáng tạo. Và hơn tất cả là rất dễ so với những bài toán mà hằng đêm con tôi cắn bút.

Đáng khâm phục hơn là chương trình dù khó như thế nhưng có đến hơn 80% học sinh lớp con tôi là học sinh giỏi (ở trường điểm tỉ lệ này xấp xỉ 100%). Cũng không biết “những thiên tài nhỏ tuổi” đó biến đi đâu mà lên đến lớp 10 chúng tôi lại phải tiếp nhận nhiều em còn chưa rành tiếng Việt, cộng phân số thì hồn nhiên lấy tử cộng tử, mẫu cộng mẫu - u u mê mê như vừa qua một giấc ngủ dài lắm mộng mị.

Mỗi đứa trẻ có đến hơn mười năm ăn học, không thể hiểu nổi người ta làm gì mà “thiếu kiên nhẫn” đến độ nhồi cho trẻ lắm thứ kiến thức đến thế. Cứ cố hết sức mà thổi phồng cho thật to thì quả bóng ấy nếu không nổ tung lập tức cũng im lìm mà xì hơi xẹp lép.

MINH THƯ - tuoitre.vn